Mustafa Bağdiken- Mesut Çatak- Bahar Kaymakçı- Zafer Tokuş
100 bin kişi hala prefabriklerde
Kalıcı konut inşaatlarında ekonomik krizin yarattığı aksamalar nedeniyle Kocaeli ve Sakarya'da yaklaşık 100 bin depremzede hala prefabrik konutlarda ve kendi imkanlarıyla yaptıkları barakalarda yaşıyor.
Depremin en fazla can ve mal kaybına yolaçtığı Kocaeli'nde 35 bin 845 konut yerlebir oldu veya ağır hasar gördüğü için yetkililer tarafından yıkıldı. 41 bin 100 konut orta derecede hasar gördü. Bu binalardan yarıya yakınının onarımı yapıldı. Yine bölgede 5 bin 478 işyeri yıkıldı, 5 bin 861 işyeri de orta derecede hasar gördü.
DÜNYA BANKASI KONUTLARININ İHALESİ YAPILMADI
Depremin ardından 1999-2000 kışını çadırlarda geçiren, daha sonra prefabriklere geçen depremzede, büyük umutlarla kalıcı konutları bekledi. Kocaeli'de hak sahibi depremzede sayısı belirlenerek 7 bin 522'si Bayındırlık Bakanlığı, 9 bin 682'si Dünya Bankası, 656'sı ise özel kişi ve kuruluşlarca olmak üzere toplam 17 bin 860 kalıcı konut yapılması planlandı.
Bunlardan bakanlıkça yaptırılanların büyük bir bölümü tamamlandı veya bitme aşamasına geldi. Dünya Bankası'nın yaptıracağı konutlardan ise sadece Gebze Şekerpınar'ındaki 558 konut tamamlandı. Dünya Bankası'nın diğer konutlarının büyük bir bölümünün ise hala yer tesbiti ve ihalesi bile yapılamadı.
BİNALAR BİTTİ AMA DEPREMZEDE TAŞINAMIYOR
İhale sözleşmesine göre geçen yılın Kasım ve Aralık aylarında teslim edilmesi gereken kalıcı konutlar, ekonomik krizin de etkisiyle gecikti. Bitenlere ise hala su ve elektrik verilemediği gibi, alışveriş merkezi sorununun çözümlenmemesi depremzedenin prefabrik ve kendi imkanlarıyla yaptıkları barakalara mahkum etti.
Kocaeli Valiliği ve Bayındırlık İl Müdürlüğü'nden alınan son rakamlara göre Kocaeli bölgesinde şu anda çeşitli yerleşim birimlerinde 13 bin 846 prefabrik konutta 47 bin 258 kişi barınıyor. 10 bin civarında depremzede ise orta hasarlı binalarının onarımları tamamlanamadığından kendi imkanlarıyla yaptıkları barakalarda barınmaya devam ediyor.
SAKARYA SORUNLAR YUMAĞI
Kocaeli, depremin merkez üssü Gölcük İlçesi'nin dışında biraz olsun toparlanmaya başlamasına rağmen, 1967 depreminin ardından 32 yıl sonra 17 Ağustos depreminde ikinci kez yerle bir olan Sakarya'da ise sorunlar daha ağır.
Zemininin aşırı derecede deformasyona uğradığı ve 1967 depreminden sonra yapılan tesbitlerle de bilinmesine rağmen yoğun bir yapılaşmaya gidilen Adapazarı'nda 24 bin 721 konut, 5092 işyeri yıkıldı veya ağır hasar görmesi nedeniyle çökertildi. 18 bin 765 konut, 3 bin 648 işyeri de orta hasar gördü.
Adapazarı'ndaki zemin sıvılaşması nedeniyle mevcut kent merkezinde 5 kat ve daha yüksek katlı orta hasarlı binaların onarımı yapılamıyor. Bayındırlık Müdürlüğü yetkilileri, onarıma alınacak binanın zemininin sağlamlaştırılması gerektiğini, bunun da yeni bir bina yapmaktan da pahalıya çıktığını belirterek, bina sahiplerinin bu nedenle onarım yaptıramadıklarını bildirdi.
Adapazarı'nda 24 bin 721 konutun yıkılmasına, 18 bin 765 konutun da orta hasar görüp onarımının yapılamamasına rağmen 8 bin 228 kalıcı konut yapımı planlandı. Mevcut yerleşim biriminin kuzeyindeki zemini sağlam dağlık alanda kalan Camili ve Karaman köylerinin bulunduğu alanda Bayındırlık Bakanlığı'nca yaptırılmakta olan konutlardan şu ana kadar yaklaşık bin 500'ü teslim edildi. Bunlardan yaklaşık 600'üne hak sahipleri taşınabildi. Bu konutlarda da su ve elektrik sorunu var.
Sorunlar yumağı haline gelen Sakarya'da Bayındırlık Müdürlüğü'nden alınan son rakamlara göre halen 10 bin 500 prefabrik konutta yaklaşık 38 bin kişi barınıyor. Prefabriklerden hak sahibi olamayan, orta hasarlı binalarını da onaramayan 5 bini aşkın kişi ise kendi imkanlarıyla yaptıkları baraka ve ahşap evlerde yaşam mücadelesi veriyor.
SUÇ ORANI ARTTI
Bu arada deprem bölgesinde çaresizliğin getirdiği psikolojik etkenlerin de katkısıyla intihar ve suç oranları da arttı. Kocaeli ve Sakarya Emniyet Müdürlüklerinden alınan bilgiye göre, her iki bölgede de özellikle hırsızlık ve gasp olaylarında büyük patlama yaşanıyor.
|