28 Haziran 2000
Çarşamba

gen ANASAYFA
gen BİLGİ
Bundan sonra ne olacak?
Kimin ne şansı var?
Gen sözlüğü
Gen hakkında en çok sorulan soruları ve yanıtları
     DNA şifresi

yorumlar
Ertuğrul Özkök:
Kaderin kara kutusu
Dün insanlık tarihinin en önemli gelişmelerinden biri bitirildi. İnsanın gen haritası çıkarıldı. Bütün bunlar, DNA denilen, insana ait bilgilerin kayıtlı olduğu o muhteşem mekanizmanın bulunuşu ile başladı.
. Gen haritası suistimale açık
. Kılavuzu 3 şirket satın aldı
. Kanser hedefte
. Tarihi açıklamayı Clinton ve Blair yaptı
. Genlerin yüzde 98'i şempanzeye uyuyor
. Alınyazısının kara kutusu
. Farenin gen haritası insanınkinden değerli
 

Kılavuzu 3 şirket satın aldı



İnsan geninin yüzde 97'sini tamamladığını ilan ederek tüm dünyada yankı uyandıran Celera Genomicks şirketi, internet sitesinde sonbahar aylarında haritayı bedava yayınlamaya başlayacağını açıkladı. Şirket, gen haritasını bilmenin yeterli olmadığını ve özellikleri ile nasıl kullanılacağını anlatan kılavuzun ise parayla satılacağını duyurdu.

Beyaz Saray'da bir basın toplantısı düzenleyen şirketin Başkanı Craig Venter, bilimsel analizlerle çalışma hakkındaki bilgilerin www.Celera.com adresinden bedava dağıtılacağını söyledi.

Pfizer, Novartis ve Amgen

Genetik çalışmaları yapan ilaç şirketleri Pfizer, Novartis ve Amgen'in insan geni haritasını kullanma kılavuzunu hemen satın aldığı da öğrenildi. Fiyatlar açıklanmadı ancak yetkililer, bu şirketlerin 5 ila 15 milyon dolar arasında bir para ödediklerini söylediler.

ABD'nin Maryland Eyaleti Rockville kasabasında yer alan Celera Genomicks şirketinin bilimsel araştırmalar yapan ve kamu hizmeti gören bilimadamları ile küçük şirketlere ise 2 bin ila 10 bin dolar arasında bir fiyata satıyor.

Kanser ilacı 47 trilyon dolar getirecek

ABD'de faaliyet gösteren ticari bir grup olan ‘Biyo-teknoloji Sanayii Kuruluşu’ Başkanı Carl Feldbaum, bilimsel buluşların, yatırımcılara yeni araştırmalar için kaynak sağlamak üzere cesaret verdiğini bildiriyor. Uzmanlar, insanın gen haritasının çıkarılmasıyla ihtimal dahiline giren olasılıklardan kanser ilacının bulunması halinde sadece ABD ekonomisinin yaklaşık 47 trilyon dolarlık bir kazanç elde edeceğini hesaplıyor.

Bu derece ‘kıymetli’ ilaçlar bulunmasa bile insan gen haritasının çıkarılmasının yine de çok büyük ticari ekonomik kazançlar yaratacak.

Bugüne kadar 2 genetik ilaç bulundu

Genetik araştırmalar sonucunda bugüne kadar sadece mafsal romatizmasının ağrılarını kesecek ilaç bulundu. Merck and Co. şirketinin ürettiği Vioxx ve Pharmacia Corp'un ürettiği Celebrex.

İlaç firmalarının önündeki en büyük problem ise ellerindeki bilgilerin ne anlama geldiğini ve nasıl kullanılabileceğini bulmak. Büyük ilaç firmaları, bugüne kadar genel hastalıklardan daha çok, genetik olarak nesilden nesile geçen kişiye özel hastalıklar üzerinde araştırmalar yapıyordu. Dolayısıyla da ortaya kişiye özel ilaçlar çıkıyordu.

Genetik ekonomisi doğuyor

Bilim adamlarının ‘çağ açan buluş’ nitelemesiyle insan gen haritasının çıkarıldığını açıklamasının hemen ardından, buluştan nasıl kár edileceği tartışmaları başladı.

California Üniversitesi'nde düzenlenen biyo-teknoloji konferansında, bu yeni gelişmenin nasıl tatlı kárlara dönüştürüleceği tartışması başladı.

Bilgisayarın keşfi gibi

Bazı sektör kaynakları, insanın gen haritasının çıkarılmasının ekonomide, 1970'lerde bilgisayar teknolojisinin yarattığı devrime benzer bir sonuç doğuracağı ve gelecek yılların genomik (genetik ekonomisi) çağı olacağı görüşünde birleşiyor.

Biyoteknoloji sektörünün, ‘ağır aksak’ temposuyla yatırımcıları düş kırıklığına uğrattığını belirten uzmanlar ise son buluşla tahrik edilen yatırımcılara ‘itidal’ çağrısı yapıyor.

‘Aşırı coşanlar’ ile ‘temkinliler’ arasındaki görüş ayrılıkları ne olursa olsun, insan gen haritasının çıkarılmasının biyo-teknoloji yatırımcılarına yeni ufuklar açacağı kesin.

Copyright 2000   www.hurriyet.com.tr