GİRİŞ:
İstanbul Büyükşehir Belediyesi olarak muhtemel bir deprem yada başka büyük bir afet hali için teknik ve uzman kadrolarımızla birlikte hazırlıklarımızı 3 ana başlık altında yürütmekteyiz.

A-Teknik Çalışma ve Donanım

B- Acil Müdahale Hazırlıkları

C- Destek Hizmetleri ve Koordinasyon

A)TEKNİK ÇALIŞMA VE DONANIM

1. AFET KOORDİNASYON MERKEZİ (AKOM)

Muhtemel bir afet halinde, Valilik Kriz Yönetim Merkezi ile koordineli çalışmak üzere Büyükşehir Belediyesi'ne bağlı bütün birimler arasında koordinasyonu sağlama amaçlı olarak, Genel Sekreter Yardımcısı Başkanlığında kurulmuş olup, koordinasyon görevi ise İtfaiye Daire Başkanlığı'na verilmiştir.

AKOM'UN KONUŞLANMASI: Statik değerlendirmesi İTÜ tarafından yapılarak sağlam olduğuna dair rapor verilen İstanbul İtfaiye Daire Başkanlığı Merkez binası içinde geçici olarak konuşlandırılmıştır. İtfaiye, Ulaşım, İSKİ, İGDAŞ, Savunma Sekreterliği, Yol Bakım, Acil Yardım ve İştirakler Daire Başkanlığı'na bağlı şirketlerin üyesi olduğu AKOM, İSKİ tarafından inşası yapılmış olan yeni binasında çalışmalarına devam edecektir.


ARAÇ - GEREÇ VE EKİPMANLAR: Sabit olarak AKOM merkezinde ve seyyar olarak da araçlarda; şehir bilgi sistemine bağlı dökümantasyon merkezi, komuta kontrol ve haberleşme ünitesi, İtfaiye irtibat merkezi ile kara ve deniz ulaşım koordinasyonu sağlayacak birimlerin bulundurulması amaçlanmıştır.

2. ZEMİN VE DEPREM İNCELEME MÜDÜRLÜĞÜ

a. KENT JEOLOJİSİ ÇALIŞMALARI : İstanbul'un İmar Planlarına esas 1/5000 ölçekli Jeolojik, Jeofizik ve yerleşime uygunluk çalışmaları tamamlanmış ve onay aşamasına gelmiştir.

b. DEPREM İSTASYONLARI : 8 adet Deprem İzleme ve Kayıt İstasyonu İstanbul'un mikro deprem aktivitesini izlemek amacıyla kurulmuş ve diri fayların tesbiti çalışmaları devam etmektedir. Bu konuda TÜBİTAK ve Boğaziçi Üniversitesi- Kandilli Rasathanesi ile işbirliği yapılmaktadır.

c. MİKROBÖLGELEME VE RİSK ANALİZLERİ : Deprem risk analizleri ve mikrobölgeleme çalışmaları yurt içi ve yurt dışındaki uzmanlarla koordineli olarak yürütülmektedir. Bu konuda JICA (Japon Uluslararası İşbirliği Ajansı) ile yapılan anlaşma gereği çalışmalara Mart -2001 tarihi itibari ile başlanmıştır .

d. ZEMİN BİLGİ BANKASI : Yıldız Teknik Üniversitesi ile"İstanbul için zemin çekirdek sistemi " başlığı altında bir protokol yapılarak metropolde yapılan tüm sondaj verilerinin bilgisayar ortamında toplanmasına devam edilmektedir.

e. ULUSLARARASI TOPLANTILAR: Birincisi 1Aralık 1999'da Filipinler'in başkenti Manila'da yapılan Uluslararası "Depremler ve Mega Kentler İnsiyatifi" toplantılarının ikincisi, 17 Ağustos 2000 tarihinde Belediyemizin ev sahipliğiyle İstanbul'da yapılmıştır.

f. YAYINLAR : Halkımızın depreme karşı aydınlatılması amacıyla, ilk baskısı 1997'de olmak üzere, 3 milyon adet değişik türde kitapçık ve broşür dağıtılmıştır.

g. DEPREM KESTİRİMLERİNE YÖNELİK ÇALIŞMALAR: TÜBİTAK ile olası depremleri önceden tahmin etmeye yönelik bir proje işbirliği yapılmış olup, çalışmalar devam etmektedir. Bu çalışma ile söylentilerden hareketle değil, bilimsel çalışmalar ışığında gerekli önlemler ve sağlıklı bilgiler alınacaktır.

h. ZEMİN ETÜD RAPORLARI: İlçelerden ve Belediyemizin diğer birimlerinden gelen "Parsel ve parseller bazında" ZEMİN ETÜD RAPORLARI tetkik edilerek, mevcut veriler ve teknik bilgiler doğrultusunda yürürlükteki mevzuata uygun olarak tetkik, tashih vede bunlarla ilgili görüş verilmektedir.

i- JEOFİZİK VE SİSMOLOJİK ÇALIŞMALAR: İstanbul genelinde sürekli olarak arazi ekipleri ile zemin ve fay hareketleri incelenerek Jeofizik ve Sismolojik çalışmalar devam etmektedir.

j- DİĞER TEKNİK RAPOR vs ÇALIŞMA ve YAZIŞMALAR: Yukarıda sayılanların dışında muhtelif rutin tetkik ve çalışmalar ile çeşitli yazışma , etüd vs işler sürekli olarak yapılmaktadır.

2-Planlanan Faaliyetler:

Zemin ve deprem incelemelerine ilişkin standartların oluşturulması, uygulanması ve geliştirilmesi projeleri,

Deprem izleme ağının uluslararası ve ulusal rasat istasyonları ile entegrasyonu yönünde geliştirilmesi projeleri,

Mevcut derelerin zemin ve alüvyon kalınlıklarının tesbiti ve sıvılaşma analizleri projesi


3-Devam eden Faaliyetler:

Yukarıda 1.Grupta ayrıntıları açıklanan faaliyetlerden

- (b) maddesindeki "Deprem istasyonlarındaki mikro deprem aktivitesi izleme ve fay tesbit" çalışmaları(TÜBİTAK-Boğaziçi Üniversitesi-Kandilli koordineli),

· (c) maddesindeki "Deprem Risk Analizleri ve mikrobölgeleme" çalışmaları (JICA ÇALIŞMALARI),

· (d) maddesindeki "Zemin Bilgi Bankası bilgisayar veri girişleri"çalışmaları,

· (g) maddesindeki "TÜBİTAK ile koordineli yapılan deprem tahmin projesi ile ilgili" çalışmalar,

· (h) maddesindeki "PARSEL BAZINDA ZEMİN ETÜD RAPORLARI" çalışmaları,

· (i) maddesindeki "Jeofizik ve Sismolojik" çalışmalar,

· (j) maddesindeki "Diğer,muhtelif ve genel" çalışmalar halen devam etmektedir.


4-Biten İşler:

Yukarıda 1.Grupta ayrıntıları açıklanan faaliyetlerden

(a) maddesindeki "1/5000 ölçekli Jeolojik, Jeofizik ve yerleşime uygunluk" çalışmaları (ONAY AŞAMASINDA),

(e) maddesindeki "Uluslararası toplantı" çalışmaları,

(f) maddesindeki "Depreme karşı halkı uyarma amacıyla yayın hazırlama" çalışmaları, Haziran 2001 sonu itibari ile tamamlanmıştır.

5-Bu işlerle ilgili sorunlar ve çözüm önerileri:

Yer mühendisliği (jeoloji-jeofizik-sismoloji) çalışmaları bölgesel olarak bir bütünlük gerektirdiğinden İstanbul Büyükşehir Belediyesince yürütülen incelemeler sadece mücavir sınırları içinde kalmayıp öncelikle İl sınırlarının tamamını kapsamalı ve komşu illerle koordinasyonu sağlayacak organizasyonlara girilmelidir.

Müdürlüğümüzde bu konularda çalışacak teknik bilgi ve tecrübeye sahip personele ihtiyaç duyulmaktadır.

JICA ( Japon Uluslararası İşbirliği Ajansı) ile birlikte koordineli yürütülen projede, ülkemiz açısından stratejik öneme haiz bilgiler içeren harita ve paftaların olduğu gerekçesiyle, Japon tarafına verilmesi ile ilgili bürokratik sıkıntılar yaşanmaktadır.


3- BAŞKANLIK SAVUNMA SEKRETERLİĞİ

İL KRİZ MERKEZİ İRTİBAT BÜROSU:

Valilik Kriz Merkezi ile İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin tüm birimleri ve bağlı kuruluşları arasında koordinasyonu sağlamak amacıyla; İstanbul Valiliği İl Sivil Savunma Müdürlüğü'nün 30.03.1998 gün ve 98/403 sayılı Başemirle yürürlüğe koyduğu İl Kriz Merkezi Yönergesi gereğince Büyükşehir Belediyemizde İL KRİZ MERKEZİ İRTİBAT BÜROSU kurulmuştur.

KURTARMA BİRLİĞİ:

17 Ağustos depreminden sonra İçişleri Bakanlığı'ndan verilen emir gereğince kurulan Savunma Sekreterliği Afet Kurtarma ve Yıkıntıları Kaldırma Birliğinin 41 kişilik personeli İl Sivil Savunma Müdürlüğü uzmanlarınca ve Uluslararası Yardım kuruluşlarından MERCY CORPS tarafından eğitilmiş olup aylık periyodik hizmet içi eğitimleri halen sürdürülmektedir.

Savunma Sekreterliği Afet Kurtarma Birliği 41 personeli ve 1 adet kurtarma köpeği ile 3 vardiya halinde 24 saat nöbet hizmetinde bulunmakta olup ayrıca kendi bünyesinde şu faaliyetleri gerçekleştirmektedir.

Birlik içi eğitimler:

a. İLK YARDIM

b. ARAMA KURTARMA

c. AFET SONRASI YARDIMLAR

Bu eğitimler ekip nöbetlerinde teorik ve pratik olarak sürekli tekrarlanmaktadır.

Ayrıca, başta kamu kurumları olmak üzere talepte bulunan kuruluşlara uluslar arası konumdaki kurtarma gruplarından eğitim almış eğitmenlerimiz tarafından arama kurtarma, ilk yardım eğitimleri, halka yönelik doğal afetlere karşı bireysel korunma ve kurtarma eğitimleri ve yine halka yönelik basit kurtarma ve hızlandırılmış ekip oluşturma eğitimleri verilmektedir.

DONANIM :

2 Adet tam donanımlı Mercedes marka minibüs kurtarma aracı
1 Adet tam donanımlı 4x4 Land Rover marka kurtarma aracı
1 Adet tam donanımlı Ford Ranger marka kurtarma aracı
1 Adet 4x4 Land Rover marka öncü araç
1 Adet Mercedes marka minibüs personel aracı

ACİL DURUM PLANI :

Büyükşehir Belediyesi Acil Durum Planı hazırlanarak ilgili birimlere gönderilmiştir.

ALTERNATİF ÇALIŞMA YERLERİ :

Muhtemel bir afet vukuunda Belediye Sarayımızdaki birimlerin alternatif çalışma yerleri olarak kullanılmak üzere çeşitli ebatlarda 30 adet çadırımız mevcuttur.

HABERLEŞME :

İl Sivil Savunma Müdürlüğü bünyesinde kurulu olan telsiz sisteminden Büyükşehir Belediyesi Başkanlık Komuta ile Kurtarma Birliğimize birer telsiz kod'u verilmiştir.

Buna göre Kurtarma Birliği 3721, Başkanlık Komuta ise 3735 olarak belirlenmiştir.

4) İTFAİYE DAİRE BAŞKANLIĞI

Dünyadaki örneklerinde görüldüğü gibi ülkemizde de afetlere müdahale için 24 saat dinamik olarak bekleyen birim İtfaiyedir. Bu birimin çalışmalarında gösterilecek titizlik afet müdahalesinin sağlıklı yapılabilmesi açısından son derece önemlidir. Bu nedenle İtfaiyenin afete hazırlık çalışmalarının incelediğimizde :

PERSONEL VE DONANIM : 39 Yangın istasyonunda 307 müdahale aracı ile 2153 personelimiz bulunmaktadır. 1363'ü yangıncı ve 524'ü kurtarmacı olarak istasyonlarda görev yapan müdahale personeli hertürlü araç, gereç ve koruyucu güvenlik elbisesiyle donatılmıştır.

HİZMET İÇİ EĞİTİM : 17 Ağustos öncesi kurtarma üst eğitimi almış personel sayısı 29, toplam kurtarmacı sayısı ise 71 iken, bu sayılar yapmış olduğumuz eğitim çalışmalarıyla kurtarma üst eğitimli personel sayısı 84'e, kurtarmacı sayısı ise 440'a tamamlanmıştır.

SEMT GÖNÜLLÜLERİ: Muhtemel bir afet halinde profesyonel İtfaiye ve Sivil Savunma birlikleri gelinceye kadar ilk müdahaleyi yapacak olanlar halkın bizzat kendisidir. Bu nedenle Arama -Kurtarma ekipmanları ve personeliyle donatılmış İstasyonlarda sivil halk eğitime tabi tutulacaktır. Bu güne kadar 22 sivil kuruluş ile yürütülmekte olan bu eğitim çalışmalarında bir yıl içinde 10.000 sivil vatandaşımıza eğitim verilmesi hedeflenmektedir.

AFET MÜDAHALE MERKEZLERİ : Afet anında her türlü müdahale için eğitimli personel ve teknik kurtarma araçlarla donatılarak Şişli ve Kavacıkta iki Afet Müdahale Merkezi açılmıştır. Avcılar, Kartal, Fatih ve Kocasinan'da olmak üzere 4 yeni tam donanımlı Afet Müdahale Merkezleri açılması için tüm hazırlıklar tamamlanmıştır.

DESTEK İSTASYONLAR : Tam donanımlı Afet Müdahale Merkezlerine destek amacıyla Avrupa yakasında Avcılar, Bakırköy, Fatih, Beşiktaş, İstinye, Kocasinan, Gaziosmanpaşa, Merter, Beyoğlu ve Sarıyer istasyonları, Anadolu yakasında ise Üsküdar, Kadıköy, Kartal, Pendik, Kavacık, Ümraniye, Maltepe ve Adalar istasyonları en yeni kurtarma araçları ve kurtarma eğitimi almış personelle donatılmıştır.

YENİ ARAÇ - GEREÇ VE EKİPMANLAR :

20 Adet Kurtarma aracı : 6.500.000 DM

14 Adet Merdivenli araç : 13.000.000 DM

13 adet su tankı aracı : 2.000.000 DM

72 kalem muhtelif kurtarma ekipmanı : 6.000.000 DM

Toplam : 27.500.000 DM

ULUSLAR ARASI EĞİTİM MERKEZİ : Halen Kocasinanda eğitim hizmetlerini sürdürmekte olan İtfaiye Eğitim Merkezimiz Avrupa da ki örneklerinde olduğu gibi yeni üniteler eklenerek komşu ülke İtfaiyelerine de hitap edecek düzeye getirilmektedir.

5) ACİL YARDIM CANKURTARMA MÜDÜRLÜĞÜ

A) Personel ve İstasyonlar: İstanbul'un 10 ayrı merkezinde konuşlanmış olan teşkilat 63 Doktor, 29 Hemşire, 5 Sağlık Teknisyeni, 4 Sağlık memuru ve 136 işçi personel olmak üzere toplam 237 personel ile 19 Ambulans (alım safhasında olan 12 Ambulans) birlikte sağlık hizmeti vermektedir.

B) Mobil Sağlık Üniteleri Projesi: 24/02/200 tarih, Brifing No:29,S/2318 sayılı karar gereği İstanbul Büyükşehir Belediyesi Sağlık İşleri Müdürlüğüne devredilmiştir.

C) Temel İlkyardım Eğitimi: 23 Kasım 1999 tarihinden itibaren İstanbul'un 18 ilçesinde 8.000 kişiye "Temel İlkyardım Bilgileri, Temel Kurtarma Bilgileri, Doğal Afetlerde Çevre ve Halk Sağlığı" konularında teorik ve görsel temel ilkyardım eğitim seminerleri düzenlenmiştir.

D) İlkyardım Gönüllüleri: İlkyardım seminerlerine katılıp, gönüllü ilkyardımcı olmak isteyenler arasından seçilerek teorik ve pratik uygulamalı eğitimlere 2170 kişi katılmıştır.3 günlük eğitimini tamamlayan ilkyardım gönüllülere "katılım belgesi, ilkyardım çantası, ilkyardım yeleği, ilkyardım kitapçığı ve ilkyardım gönüllüsü kimlik kartı" verilmektedir.

6) ULAŞIM PLANLAMA

A) ALTERNATİF ULAŞIM ÇALIŞMALARI : Muhtemel bir afet halinde "Afet durumlarında Acil Ulaşım ve Eylem Planı"hazırlanmıştır. Ana arterlere, boğaz köprülerine, sahil yollarına, geçitlere, oto yollarına, hava ve deniz yolları ile raylı sisteme alternatif ulaşım çalışmaları tamamlanmış olup, bu kapsamda muhtelif 100"e yakın levhalandırma Trafik Müdürlüğü tarafından belli başlı yerlere yapılmıştır. 1/5.000 ölçekli planlar dahilinde çadır kentler, sağlık tesisleri, idari ve eğitim kuruluşları ile lojistik destek üniteleri en ince ayrıntılarla değerlendirilmiştir.

Söz konusu Acil Ulaşım ev Eylem Planının UKOME 31.03.2000 tarih ve 2000/3 -1 sayı ile alınmıştır.

B) DEPREM SENARYOLARI VE PLANLAMA: Önceden hazırlanmış deprem senaryolarına göre, haberleşme istasyonları, terminaller, enerji üretim ve dağıtım merkezleri, patlayıcı - parlayıcı ve kimyevi maddelerle dolu binalar, yurtlar, müzeler ve cezaevlerinin depreme dayanırlıkları göz önünde bulundurularak planlar yapılmıştır.

C) İDO

Muhtemel bir afet halinde denizden ulaşımı sağlayacak hazırlıklar tamamlanmış, yeni alınan araçlar ve kurulan kurtarma birliği ile takviye edilmiştir.

D) İETT

Deprem bölgesinden halkı diğer bölgelere taşımak üzere alınan yeni araçlar ve kurulan kurtarma birlikleri ile hazırlıklar tamamlanmıştır.

7) İSKİ - HAMİDİYE

a. SU İHTİYACININ KARŞILANMASI : Muhtemel bir afet halinde su ihtiyacının karşılanabilmesi için Asya ve Avrupa yakasında mevcut altmışbir büyük su deposunun 46'sının kullanılabilir durumda olduğu 61'inin Afet anında depolardan istifade edebilmek için yangın hidrantı veya dolum ağzı yapılacaktır.

b. İÇME SUYU : Hamidiye A.Ş. halkımızın içme suyu ihtiyaçlarını karşılayabilmek için gerekli tüm çalışmalarını tamamlamış, 400 civarında sivil su tanker sahiplerine tebligat yapılmıştır.

c. ÇALIŞMA GRUPLARI : İSKİ bünyesi içerisinde 70 kişilik Yetiş Hızır Ekibi oluşturulmuş olup 23 kişi arama kurtarma, 16 kişi elektrik-mekanik, 13 kişilik şebeke ve diğer amaçlı toplam 6 ekip hazırlanmış bulunmaktadır.Bu ekipler kurtarma eğitiminden geçirilmişlerdir.

d. GEÇİCİ İSKAN BÖLGELERİ : Kaymakamlıklar ve İlçe Belediye Başkanlıklarınca belirlenen Geçici İskan Bölgelerine Su ve Kanal altyapı tesisatı yapılmış ve afet anında kurulacak

e. Çadır Kentlerde kullanmak üzere gerekli malzemeler (su tesisat malzemeleri, 10-15-20 tonluk su depoları, 10-15-20 litrelik su bidonları, hipoklorit, sahra tuvaletleri ve banyolar) temin edilmiştir.

8) İGDAŞ

a)GAZ KESME SİSTEM PROJELERİ: Muhtemel bir deprem esnasında ana iletişim hatları ile dağıtım şebekesinin ve ara arterlerin güvenliklerinin yanısıra, deprem vanaları, gibi gaz kesme . projeleri genişletilerek hizmetin daha geniş alanlara yayılması çalışmaları ....yapılmaktadır.

b)YANGIN GÜVENLİĞİ: Tüm doğal gaz hizmetleri ve deprem öncesi yangın önlem çalışmaları İtfaiye Daire Başkanlığı ile müştereken yürütülmektedir

c)KURTARMA EKİBİ : 4 ekipten oluşan 60 kişilik kurtarma personeli ilk yardım ve kurtarma eğitiminden geçirilmiş araç ve gereçlerle donatılmıştır.

d)SİMÜLASYONLAR : Muhtemel bir depremde hareket tarzını belirlemek üzere yetişmiş personel ile periyodik acil eylem tatbikatları ve simülasyonlar yapılmaktadır.

B -ACİL MÜDAHALE

Muhtemel bir afet halinde Valilik Kriz Merkezi ile koordineli olarak Büyükşehir Belediyesine bağlı AKOM'un bünyesinde çalışmakta olan İtfaiye ve Belediyenin diğer kurtarma birimlerinin ulaşım koordinasyon tarafından belirlenen alternatif yollar göz önünde bulundurularak olay yerine müdahaleleri şöyle planlanmıştır.

a)İLK 10 DAKİKA: Deprem yada başka bir afet için ihbar alındığında olay mahalline 10 dakika gibi kısa sürede 25 kişilik İtfaiye kurtarma ekibi ulaşabilecektir.

b)İLK 30 DAKİKA: Başlangıç ekibi yardım istediği taktirde, ilk 30 dakika içerisinde 100 kişilik kurtarma birliği olay mahalline sevkedilecektir.

c) İLK SAATLER: Olay daha geniş boyutlu ise İtfaiyenin diğer İstasyonları ve Belediyemizin birimlerinden sağlanacak 250 kişilik destek birlikleri 60 - 90 dakika içinde olay mahallinde hazır bulunacaktır.

d) EKİPLERİN KOORDİNASYONU: Olay yerinde haberleşme ve koordinasyon sağlanarak Sivil Savunma Birlikleri, Askeri Birlikler, Emniyet Güçleri ve Sivil Toplum Örgütleri ile birlikte hareket etmek amacıyla Valilik Kriz Merkezi ile temas kurularak müdahalede daha verimli çalışmanın yapılması sağlanacaktır.

e) İLK YARDIM HİZMETLERİ: İtfaiye ve diğer kurtarma birliklerinin yaptığı çalışmalarda Acil yardım ve Cankurtarma Müdürlüğüne bağlı Sağlık ekipleri ve Ambulanslar olay yerinde ilk yardım hizmetleri yapacaklar ve yaralıların hastanelere taşınmalarını sağlayacaklardır.

C - DESTEK HİZMETLERİ

Gerek deprem sırası ve gerekse depremden sonrası müdahale birliklerine destek amacıyla;

a)FEN İŞLERİ DAİRE BAŞKANLIĞI: Kurtarma çalışmaları esnasında kendi imkanları ve müteahhit firmalarına ait iş makinaları ile Kurtarma birliklerine destek verilecektir.

b) YOL BAKIM VE ONARIM MÜDÜRLÜĞÜ : Göçükler nedeniyle kapalı yolların trafiğe açılması ve enkaz kaldırma çalışmalarına iş makinaları ile olay yerinde çalışacaklardır.

c) İSKİ, İETT VE ŞİRKETLER : Kendilerine bağlı ve müteahhit firmalara ait araç - gereçlerle ulaşım kurtarma ve enkaz kaldırma işlerinde çalışacaklardır.

d)SOSYAL VE İDARİ İŞLER MÜDÜRLÜĞÜ ve BELTUR: Tesis mutfaklarından afetzedelere ve çalışan ekiplere hergün 35.000 kişilik kahvaltı ve 50.000 kişilik öğle ve akşam yemeği verecektir.

e)HALK EKMEK: Günlük iki milyon kapasitesini zorlayarak halkın ekmek ihtiyacının karşılanmasına çalışacaktır.

f) MEZARLIKLAR MÜDÜRLÜĞÜ : Afet esnasında hayatını kaybeden vatandaşların defin işlemleri için gerekli çalışmalarını yürütecektir.