İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin depremle ilgili çalışmaları henüz 'teşhis' aşamasında.

Yaklaşık bir yıldır Japon uzmanlarla birlikte yürütülen çalışma kapsamında İstanbul'daki konutların ve altyapının durumu gözden geçiriliyor ve depremde meydana gelebilecek zararlar saptanmaya çalışılıyor. Önlemler ve hazırlıklar ise ancak bu çalışma bittikten sonra gündeme gelecek.

Japonya Uluslararası İşbirliği Ajansı (JICA) ile birlikte yürütülen projenin ismi 'İstanbul'da Sismik Mikrobölgelendirme Temel Planı Çalışması'. Finansmanını Japonlar'ın sağladığı projenin koordinatörü ise İstanbul Büyükşehir Belediyesi Zemin ve Deprem Araştırma Müdürü Mahmut Baş.

JAPONLARIN MERAK ETTİĞİ... Baş, JICA projesi sırasında Japonlar'ın hayretle "Yönetmelikleriniz iyi olmasına rağmen neden yapılarınız çürük?" diye sorduklarını anlatıyor: "Çünkü yönetmeliklere uyulmuyor. Yapıların yönetmeliğe uygun yapılmasını sağlamak ilçe belediyelerin görevi. Yapılara ruhsat verirken aslında o binanın sağlıklı olduğu taahhüt ediyorsunuz. Ama sadece belediyeleri suçlamak doğru değil. İstanbul'daki binaların yüzde 50'si kaçak yani ruhsatsız. "

Projeyle kapsamında şimdiye dek 20 bin bina incelenmiş. Bir yandan da altyapının yani kanalizasyon, elektrik ve doğalgaz hatlarının depremde ne kadar zarar göreceği saptanmaya çalışılıyor.

Zemin ve Deprem Araştırma Müdürü Mahmut Baş yaklaşık iki ay sonra, projenin ilk aşaması tamamlandığında hangi mahallede kaç tane binanın yıkılacağını ve nerede kaç kişinin öleceğini söyleyebileceklerini anlattı:

"Örnekleme metoduyla çalışıyoruz. İstanbul'da bulunan 1 milyon yapının hepsini incelememize zaten olanak yok. İncelediğimiz 20 bin yapının durumundan yola çıkarak genel fikir sahibi olacağız. Ayrıca altyapı haritaları üzerinde çalışarak depremde hangi hatlarda kırılmalar olacağını, nelerelerde yangın çıkacağını saptıyoruz."

Verilerin toplandığını, analiz çalışmalarına geçildiğini belirten Baş'a göre Ekim ayının başında İstanbul'un depremde uğrayacağı zarar tamamıyla ortaya konacak. Arkasından da zararların azaltılmasına yönelik önerilere ve hazırlık çalışmalarına geçilecek.

HAZIRLIK BELEDİYENİN GÖREVİ DEĞİL

"Yapılan çalışmalar yeterli mi?" sorusuna "Deprem için yapılan hiç bir çalışma yeterli olmaz" yanıtını veren Baş, yasalara göre belediyenin herhangi bir sorumluluğu olmadığını savundu:

"Kanuna göre afet yönetiminden Valilik sorumludur, belediye de kendisinden tabep edilirse katkıda bulunmakla yükümlüdür. Belediye gereken yardımı yapar bunun dışında da görevi yoktur. Aslında şu an yürüttüğümüz çalışmaları yapmasak kimse bunun hesabını soramaz çünkü belediyenin böyle bir görev tanımı yok."

Baş, Afet Kanunu'na göre birinci derecede valiliğin sorumlu olmasının doğru olduğunu belirtirken sorumluluk alanlarının yeniden gözden geçirilerek reorganizasyon yapılması gerektiğini de sözlerine ekledi.

İSTANBUL'U KURTARMAK İÇİN 10 MİLYAR DOLAR GEREK

Depremde 80 milyar dolarlık ekonomik zarar meydana geleceğini belirten Baş, İstanbul'u kurtarmak için gereken paranın ise 8-10 milyar dolar olduğunu söyledi.

İstanbul'un depreme hazırlanabilmesi için öncelikle hukuki altyapının sağlanmasını gerektiğine dikkat çeken Baş, yasalar düzenlenmeden bir şey yapılabilmesinin mümkün olmadığını anlattı:

"Kamu binalarının güçlendirilmesi için sorun yok. İlgili birimler kendilerine ait binaları depreme hazırlayabilir. Herhangi bir yerden izin almaya gerek. Ama vatandaş ne yapacak? Kredi nasıl bulunacak, kullanımı nasıl olacak, projeler nasıl uygulanacak? Bu soruların yanıtı yok.Yapınızın güçlendirmeye karar verdiniz diyelim. Hatta kat maliklerinin de olurunu aldınız. Eğer yapılan çalışmalarda bina alanının dışına taşmalar olursa imara aykırı bir durum oluşur. İmar müdürü buna izin verirse suç işlemiş olur. Başta Kat Mülkiyeti Kanunu, İmar Kanunu ve Afet Kanunu olmak üzere pek çok yasa elden geçirilmeli. Bu da Meclis'in görevi."

(Hürriyet)